ast üst ilişkilerinde nezaket ve protokol  


başlık içinde ara
  1. İşletmelerde Ast ve Üst kavramı oldukça önemlidir. Ast makamlar ve Üstler Makamlar hiyerarşik yapı gereği oluşurlar. İşletmelerde hazırlanan Organizasyon şemaları ile ast üst ilişkisi içinde olanlar ile ast makamlar ve üst makamların neler olduğu belirlenmiştir.
    Makamlar bir yönetim hiyerarşisi içinde otorite, liderlik ve yönetim iradesini temsil eder. Makamlarının en önemli bir niteliği de Temsil görevidir. Yani bir yönetim makamı yönetilenlerin 3. Kişi ve makamlara karşı temsil edildiği bir üst kimliktir.
    Makamların hiyerarşi içinde düzen, disiplin, motivasyon vb. açıdan bir sembolik önemi vardır. Bu sebeple her makam makamı işgal eden kişinin niteliğine bakılmaksızın kendi başına bir itibar ve değer taşır.
    Bu itibar ve değerin kaybolması bu makamın yönetilenler üzerindeki irade ve etkisini zayıflatacak olup makamı ehil ellerde olmasına rağmen bir etki ve nüfus sağlayamayacaktır. Bu nedenle örgütler içinde üst makamlara sadece makamı işgal edenler için değil sadece makam kendisinin varlığından dolayı asgari saygı ve nezaket gösterilmesi icap eder.
    Gerek ticari olsun gerekse ticari olmasın kurumlar oluşturulmuş makamların örgüt içindeki etkisinin korunması için makamı işgal eden kişiye gösterilecek saygının en azından şekil olarak korunmasını sağlayacak bazı davranış kalıplarını geliştirmişlerdir.
    Protokol Kuralları olarak tanımlayacağımız bu davranış kalıpları ile amaçlanan makamın ağırlığının ve makamların bu makama tabi olanlar üzerinde en azından davranışsal olarak etkisinin korunmasıdır.
    Bu noktada makama tabi olan kişinin makamı işgal eden kişi ile ilgili kanaati, fikri ve duyguları ne olursa makama karşı olan davranışlarında saygı ve tabiyeti ifade eden protokol kurallarına uymaması, bunları hiçe sayması veya davranış şeklini kendi kafasına göre belirlemesi mümkün değildir.
    Unutmamak lazım gelir ki Protokol ve nezaket kuralları Usul ile ilgilidir. Usulde yapılan hatalar esas olan gayenin ne olduğu konusunda şüphelere sebep olacaktır.
    Esas olan makamlara hiyerarşi içindeki önemi ve etkisi sebebi ile asgari saygının gösterilmesidir. Makama tabii olanların makamlara olan davranış ve hitaplarında yapacağı usul hataları esasın sarsıldığı anlamını taşıyacağından bu davranışın failinin cezalandırılması veya örgüt dışına çıkarılması usulen gerekli olacaktır.
    Aynı şekilde usul'ün varlığı esasın göstergesi olup delili değildir. Bu sebeple kişiler üst makamlarla olan iletişimde usul'ü koruyarak makamın itibar ve etkisi azaltmamayı tercih etmelidir

    Ast ve Üstler Arasında Selamlaşma, Karşılama ve Tanışma Adabı
    # İlk olarak ve her zaman Astların Üstlerini selamlaması gerekir.
    # Bu selamlamanın sesli olarak değil hafif bir gülümseme ile beraber başın hafifçe öne eğilmesi şeklinde yapılması yeterlidir. Ancak Üstlerle çok yakın çalışan astlar örneğin sekreterler, üstlerini bu jeste ek olarak "İyi Günler efendim...", "Günaydın efendim şeklinde..." gibi bir sözlü selamlama ekleyebilirler.
    # Üstlerin astların selamlarını almaması bir ayıp olarak nitelenebilir ancak astların kendisini önce selamlamış üstlerinin selamlarını almaması bir saygısızlıktır.
    # Üstlerin İlk Karşılama ve selamlamaları Ayağa Kalkılarak Yapılır. Astlarının yaptığı bir toplantıya katılan Üstün, Astının makamına giren bir üstün ilk selamlaması ve karşılaması ayağa kalkılarak yapılır.
    # Bir üstü ile oturarak konuşan bir ast, üstünün bir üstü geldiğinde üstü ayağa kalmasa bile ayağa kalkmalıdır. Ayrıca üstün ayağa kalkarak yapmış olduğu tüm karşılama ve selamlamalarda astlarda aynı usulde selamlama ve karşılama yaparlar.
    # Karşılaşmalarda veya Selamlamalarda Üstler El Uzatmadan El Uzatılmaz
    # Tanıştırmalarda astlar üstlere takdim edilirler ve kişi takdim edilmeden önce bir izin ibaresi kullanılır. "İzin verirseniz size Ahmet beyi tanıştırabilir miyim efendim?" gibi bir giriş yapılmalıdır.
    # Üstümüze tanıştırdığımız kişi unvan. Makam veya özelliği ile tanıştırılmalı isim ve soy isim birlikte söylenmelidir.
    # Üstümüze takdim edeceğimiz kişiye üstümüzün adı tanıştırma işinden önce yapılmış olduğundan ayrıca üstün uzun uzadıya takdiminin yapılmasına gerek yoktur.
    # Tanıştırma esnasında el sıkışmak için üstün el uzatması beklenir. El öpme sadece Aile bağı olan akrabalar, Öğretmenler için yapılacağından üstlerin ellerinin öpülmesi amacı ile el uzatılmaz veya el öpme girişiminde bulunulmaz.
    # Üstler kendilerine tanıştırılan kişi için ayağa kalkma nezaketini göstermelidir.
    # Astlar Üstlerine karşılamalarda, tanıştırılmalar ve selamlamalar esnasında Nasılsınız sormazlar. Astın Üstüne "bir emriniz var mı efendim ?"diye sorması aynı anlama gelecektir.
    # Üstler astlarına nasılsın diye sorduğunda ast üstünü en azından teşekkür ederim diyerek cevaplamaları gerekir.
    # Astlar üstlerinin aile hayatları ile ilgili "Eşiniz nasıl ?", veya "çocuğunuz nasıl ?" soruları yakışıksızdır. Astlar üstlerine işlerinin nasıl olduğunu veya yapmaları gereken bir işi bitirip bitirmediğini de sormazlar
    # Astlar Üstlerine ki bu gruba sekreterlerde dahildir. Nereye gittiklerini ve ne zaman döneceklerini sormazlar. Sekreter işi gereği "randevularınızı kaçtan sonraya vereyim efendim ?" diyerek bu soruyu nazik bir şekilde sorabilirler. Bir üste "neredeydiniz ?" veya "neden geciktiniz ?" şekline bir soru saygısızlıktır.

    Ast - Üst İletişimde Usul
    # Astlar üstleri ile doğrudan görüşmelerde siz zamirini ve bu zamirin eklerini kullanırlar.
    # Gıyabında yapılan konuşmalarda ve/veya ön isim ile hitap etmenin zorunlu kalındığı durumlarda üstün isminin bey veya hanım ile birlikte söylenmesi gerekir.
    # Üstler astlarına Sen diye hitap edebilirler ancak astlara siz diye hitap etmek astlar arasında saygı uyandıran bir hitap şeklidir.
    # Astlar üstlerine unvanları ile de hitap edebilirler Müdür bey, Başkanım vb.
    # Bir üstün rica ile belirttiği bir isteği üstün emri olarak algılanır. Bu sebeple astlar üstlerinden olan dileklerini rica ederim ifadesi yerine arz ederim ifadesi ile yaparlar.
    # Aynı şekilde "söyleyebilir miyim", "söylediğim" veya "size verdiğim gibi" vb. ifadeler "arz edebilir miyim", "arz ettiğim gibi" ifadesi kullanılmalıdır.
    # Üstler konuşurken sözleri kesilmez. İzin alınmadan üstün konuşma yaptığı kişi ile diyaloğa girilmez ve üstler konuşurken gözler daima üste bakar. Kağıtla, kalem ile oynanmaz veya odadaki bir başka kişi veya şeyle ilgilenilmez.

    Üstlerin Odasında dikkat edilmesi gereken hususlar
    # Kapısı kapalı olan bir üstün odasına sekreteri aracılığı ile izin alındıktan sonra kapı çalınarak sekreter yoksa sadece kapı çalınarak ama mutlaka giriniz izni geldikten sonra girilmelidir.
    # Ses geçirmeyen kapılarda giriniz sözünün söylenme miktarınca beklendikte sonra kapı açılır ancak içeri girmek için yeniden izin alınması gerekir.
    # Kapısı açık olan bir üstün odasına üstten izin alınarak girilir. Kapının açık olması asta istediği zaman girme hakkını vermez.
    # Kapısı açık olan bir üstün odasına üst telefon görüşmesi yapıyor iken girilmez. Yanlışlıkla girilmiş ise çıkılır. Telefon görüşmesinin bitmesi veya üstün gel işaretini yapması beklenir.
    # Üstlerin odasına girişte ve çıkışta selamlama yapılmalıdır.
    # Üstünün odasına giren ast üst oturmasına teklif etmediği sürece ayakta bekler. Oturma esnasında ise koltuğa kendini bırakmaz ve yaslanmaz. Üstün karşısında otururken hiçbir zaman bacak bacak üstüne atılmaz.
    # Üstlerin odasına ağızda sigara ile girilmez ve odada sigara yakılmaz.
    # Üstlerin karşısından ceket önü iliklenir çalışma esnasında gerekiyorsa düğme açılabilir.
    # Üstlerin masasına el veya dirsek dayanmaz ve yaslanılmaz. Buna ek olarak üstlerin masasına masada üst oturuyor iken izinsiz evrak bırakılmaz ve alınmaz.
    # Üstlerin masalarının arkasına dolaşılmaz ve masanın bir ucundan öteki ucuna uzanılmaz.

    Üstlere Her Zaman Nezaket ve Protokol Gösterilir.
    # Mesai dışında ast-üst ilişkisi biter anlayışı çoğu zaman astların aleyhine sonuçlar doğurur. Türk Geleneklerine göre amirlere mesai ve kurum dışında da aynı protokol uygulanır. Bu protokol ve nezaket kurallarındaki hafiflemesi üstün izni ile yapılır.
    # Birlikte Yürümelerde astlar Üstlerin önünde yürümezler Astları üstler ile birlikte yürümeleri esnasında üstün yanında ona en yakın makamın sahibi yürür diğer astlar arkadan yürürler. Astlar üstlerinden önce sadece üstlerine kapıyı açmak için o da kapıya en yakın mesafe kaldığında yürüyebilirler
    # Yürümeleri esnasında Üstlerin önünden geçilmez karşıya geçmek durumunda olan kişi üst geçinceye kadar beklemelidir.
    # Bir aracın kapısı üste astı tarafından açılır. Üstler aracın sağ arka tarafından binerler ve orada otururlar. Astlar aynı araçta gidecek ise ve arkaya oturacaklar ise hemen soldan binerek üstün kendisine yol vermesine veya kapı açmasına fırsat

    Üstlerle Yapılan Telefon Görüşmeleri
    # Öncelikle bilinmesi gereken en önemi husus aynı binada hele aynı katta bulunan amirlerinizi bir iş konusunda telefonla aramak görgü kurallarına aykırı olduğudur.
    # Genel Nezaket Kuralları içinde telefonu önce açanın kapatması gerekirken üstlerle yapılan telefon görüşmelerinde arayan ast bile olsa üstün kapatması beklenir. Eğer üst astın konuyu bitirdiğinin farkında değil ise ve hala kapatmıyor ise ast başka bir emriniz var mıydı efendim diyerek üstüne durumu fark ettirebilir.
    # Üstler ve makam olarak yüksekte olanlar arandığında sekreter aracılığı ile değil astın doğrudan araması gerekir.*
    (beyaz lale 20.12.2011 21:23 ~ 20.12.2011 21:24)

sözlügat - 2011

arşiv | duyuru | sitemap | RSS

sözlük hiçbir kurumla bağlantılı olmayan birkaç kişi tarafından düşünülmüş bağımsız bir platformdur. sözlük içerisindeki yazıların tüm sorumluluğu yazarlarına aiittir. sözlük bu yazıların doğru olduğu hakkında bir teminat vermez. yazılan yazıların telifi bize ait değildir, çalınız çırpınız ama kaynak gösteriniz.

sözlük sistemi ile geliştirilmiştir.